Bugün - 22 Eylül 2017 Cuma
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…

Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Yazı Tarihi: 8 Mart 2017 Çarşamba

GÜ TMDK öğretim üyesi Yrd.Doç.Dr. Vasfi Hatipoğlu, Beylik Aranağme ve Çeşitlemeleriyle Türk Müziği Keman Alıştırmaları (Ankara 2017) adıyla bir kitap yayınlandı.

Yazar, bu kitabı yayınlamasındaki amacını girişte “örgün Türk müziği keman öğretim kitabı ile orta düzey üzerindeki keman icracı ve öğrencilerinin Türk müziği fasıl geleneğinde önemli bir yeri olan “Beylik Aranağmeler” yolu ile teknik becerilerinin geliştirilmesi” olarak belirtmiştir.

Hatipoğlu’nun Türk Müziği Keman eğitimcilerine yönelik bir çalışmasını dikkatle takip eden kişilerde meydana gelecek gelişmelere de dikkat çekmektedir. Bu kitabı alan ve eğitimini takip eden kişilerde “yay teknikleri kullanımının, süsleme teknikleri kullanımının, konum geçişlerine ve farklı akortlarda icra hakimiyetin, tartım çeşitliliğine yönelik hakimiyetin gelişeceğine işaret edilmektedir.

Eserin ortaya çıkışındaki sebepler arasında ise öncelikle keman eğitiminde böyle bir kitaba gördüğü ihtiyaca katılmamak mümkün değil. Bu konuda tespiti “Türk müziği keman öğretim kitaplarının sayısal bakımdan azlığı” ve “toplam yedi Türk müziği keman öğretim kitabı”nı tespit etmesine bağlamaktadır. Bu konuda uzman birinin değerlendirmesine katkı sağlamak üzere “Müzik Bibliyografyası-1” (2016) adlı kitabın sunduğu bilgileri de iyi değerlendirmek gerekir. Bu kitap Türkiye’de yayınlanan “Türk müziği ve Türk musikisi” alanlarında yazma, basma kitapları içermekte olan çok geniş bir bibliyografyadır. Müzik üzerine eğilmiş bir bibliyografya olması sebebiyle mutlaka her araştırmacının görmesi gerekir. Okuyuculara ve keman eğitimcilerine bibliyografi bilgisinde katkı sağlayacaktır. İTÜ TMDK öğretim elemanlarından Zeynep Barut’un aranağmeleri derleyen kitabından yararlanmış olduğunu bibliyografyasında belirtmiştir. Bununla beraber Vasfi Hatipoğlu hocanın keman alıştırmaları kitabı bu müzik literatürüne bir yenisini daha katmıştır.

Hatipoğlu kitabının girişinde kemanın Türk müziğine 18. Yüzyılda girdiğine değinir. Gerçekten de müzik tarihimizde bilinen öncü ve ilk kemancılardan biri, hatta sarayın desteklediği ve müzisyenler arasında kadro verdiği ilk kemancılardan biri Hızır Ağa’dır. Eğitimini Ama Corci’den almıştır. Ama Corci saraya davet edildiğinde İstanbul kahvehanelerinde keman yaygınlaşmış veya yaygınlaşmaya başlamıştı. Çünkü Osmanlı müzisyenleri, İstanbul’a gelen-gidenler vasıtasıyla Avrupa müziğini, müzik çalgılarını takip ediyorlardı. İstanbul’da, 1747’nin hemen öncesi yıllarda Ama Corci bu çalgıda epey şöhret elde etmişti. Bu yüzden saraya ders vermek üzere davet edildi. Yaklaşık on civarında eseri günümüze gelebilen Hızır Ağa’nın saz eseri bestelerinde kemanın önemli bir rol aldığını düşünmek gerekir. 1757’li yıllara tarihlenen kayıtlara geçmiş olan ünlü hicaz karabatak peşrevini o devrin kemanıyla bestelemiş olması mümkündür. Ve günümüzün keman eğitimcileri, eserlerinde kesinlikle onun eserlerine yer vermeleri gerekir. Türk müziğinin günümüze kadar eseri gelen nadir ve öncü kemancılarından biri olmasına karşı yapılabilecek en saygın davranış bu olur. Hayatı ile ilgili ayrıntılı bilgi veren tek kitap 2009’da yayınlanmıştır.

Vasfi Hatipoğlu, eseri yazarken sadece Türk Sanat Müziğini değil, Türk Halk Müziğini de dikkate aldığını şu cümlelerle belirtir: “ihtiyacın sadece Türk müziğinin ‘Sanat Müziği’ dalına yönelik olmayıp aynı zamanda ‘Halk Müziği’ icrasına yönelik de sorunlu bir öğretim alanı olduğu bilinmektedir.” Böylece kitabın Türk Halk müziğinde keman eğitimi ihtiyacını karşılamaya yönelik hazırlandığına dikkat çekilmek istenmiş.

Metot kitaplarında çeşitlemelere dikkat etmek keman icracısının yeteneğini ön plana çıkarır ve eğitimde etüt oluşturmanın temel prensibinden hareketle, Hatipoğlu kitabında bu konuya özen göstermiştir. Çeşitleme biçimini anlatırken yer verdiği Karolyi’nin tanımı “Çeşitleme biçimi, genellikle kolay kavranabilen bir ezginin (themanın, müzik parçasının), her birinde küçük ezgisel, tartımsal (…) değişikliklere uğratılarak tekrar sunulmasıdır” şeklinde özetlenebilir. Türk müziği literatüründe “çeşitleme” kelimesi yerine çok farklı terimlerin kullanıldığına ve akademik müzikoloji alanında diğer kullanımlar yerine özellikle “çeşitleme” teriminin kullanılması gerektiğine işaret eden bir makalem yayınlanmıştı. Hatipoğlu’nun çalışmasında bu özeni görebiliyoruz. Çeşitleme konusunda verdiği bilgileri ise “saz icracılığı” açısından önemli bilgi aktarımı müzikolojinin öncülerinden Onur Akdoğu’nun verdiği bilgilerden oluşmuştur. Kısa ve özet. Hatipoğlu’nun kitabı çeşitlemelerle yay teknikleri (legato, detache, staccato), süsleme teknikleri (çarpma, tril, alt ve üst mordan, glissando, grupetto gibi), parmak konumları ve geçişlerini öğrenmek isteyenler için ve öğretmek isteyen keman eğitimcileri için elbette yardımcı bir kitap, yol gösterici bir kitap, faydalı bir kitap.

Hatipoğlu kitabında Türk müziğini esas alan örneklerin makamları ve usulleri için şöyle der: “Kitapta, acemkürdi, bayati, bayatiaraban, bestenigâr,  ferahfeza, hicaz, hicazkâr, hüseyni, hüzzam, karcığar, kürdilihicazkâr, mahur, muhayyer, nihavend, rast, sabâ, segâh, suzidil, şedaraban, şehnaz, şevkefza, uşşak, zirgüleli suzinak olmak üzere yirmi üç farklı makamda;  türk aksağı, sengin semai, devrihindi, düyek, müsemmen, aksak, ağır aksak, curcuna olmak üzere sekiz farklı usulde bestelenmiş yirmi yedi beylik aranağme üzerinde bolâhenk akortta iki farklı çeşitlemelere” yer verilmiştir ve “oluşturulan çeşitlemeler keman icrasında karşılaşılan aktarma güçlüklerinin geliştirilmesi için ‘süpürde’ ve ‘kız ney’ akortlara aktarılmıştır. Süpürde ve kız ney akortlara aktarılmış çeşitlemelere, ‘bolâhenk’ akortta oluşturulmuş çeşitlemeden farklı yay teknikleri ve konum geçişleri uygulanmıştır” der. Bu alıntı kitabın içeriği için yeterince bilgi vermektedir.

Hazırlanmış ve ortaya konmuş, yayınlanmış bu değerli çalışması için genç keman eğitimcisi GÜ TMDK Çalgı Eğitim Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Vasfi Hatipoğlu’nu tebrik eder, başarılar dileriz. Şüphesiz daha öncesinde yayınlanan “beylik aranağmeler” konusunun önemini işlediği makalesini de okumanızı öneririz (Turkish Studies, Sayı 11/19, 2016, s. 417-442).

Şimdi müzikolojik bir başka probleme bakalım. Ne dersiniz, ünlü bestekâr Mustafa Itri Buhurizâde ile Üç Hilal arasında bir ilişki var mı?

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Ali Osman Öztürk'ün Kaleminden “Türküyü Okumak“ ...
Hamburg ELB PHİLHARMONİE konser binasını gezmek ister misiniz?
Vefatının 21. Senesinde Mûsıkîmizde Bir Ekol İcrâ ve Üslûp Âbidesi: Bekir Sıdkı Sezgin... Salih Zeki Çavdaroğlu
Müzik Üniversitesi’nden 2. Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne…
Türkiye’de, Alanında “İlk ve Tek” Olacak “Müzik Üniversitesi” Fikri, Nasıl Oldu da “İkinci” Güzel Sanatlar Üniversitesi Haline Getirildi?
1000 el, 1 sanat…
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
ALİ BERKTAY’ın Çevirileri Üzerine,,,
Günün Sözü
15 Temmuz 2016'da Türkiye işgali defetmiştir...
()

Yazarlar 
Röportajlar
Ela Altın ile Röportaj… Tuba Dere
Röportajın devamı için bkz: http://www.musikidergisi.com/yazar-242-ela_altin_ile_roportaj%E2%80%A6_tuba_dere.html ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,47ms