Bugün - 15 Ekim 2019 Salı
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 24°°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikoloji ve Katibi Edvarı- 1530

Müzikoloji ve Katibi Edvarı- 1530
Yazı Tarihi: 13 Ağustos 2019 Salı

Katibi edvarı adı verilen eser aslında bir güfte mecmuasının içinde yer almaktadır. M. Nuri Parmaksız’ın doktora tezinin içinde yer alır. Bu edvarı M. Nuri Parmaksız güfte mecmuasıyla birlikte çalışmıştır. Bu çalışmaların takip edilmesi aynı konuların tekrar tekrar tez yapılmasını önler. Hatta yapılacaksa öncekilere atıf yapılmasını sağlar. Aynı yazmalara dayanan tezlerden, veya aynı yazmadan bahseden makalelerden hatta kaynak olarak kullandığı yazarların çalışmalarını bile takip etmeyen tezlerin oluşmasından kaçınmak gerekir, müzikolojik alanı akademik olarak kirletmemek lazım. İşte yeni gelişmeleri duyurmak, hatalı bilgi aktarımında bulunmamak için yazılarımı bazen yenileyerek yayınlama ihtiyacı hissediyorum (Türk Musikisi Atlası, 2019, c.1, s. 215-234), fakat insanız, yine de hata olmaması mutlak değil.

Müzik tarihimizde Meragi ekolünün yanında yeni bir Anadolu ekolü ortaya çıktığı fikrini destekleyenler arasında Yalçın Tura, E.Poscu-judetz, S.Agayeva gibi isimlere bir yenisi daha eklenebilir. Nesrin Feyzioğlu her ne kadar Anadolu Edvarları veya Yeni Sistemciler gibi bir adlandırma kullanmamış olsa da Muradname ile ilgili makalesinde bu <iki eğilimin> (2008, s. 141) var olduğuna dikkat çeker. Muradname gibi manzum edvarlar, Anadolu edvarlarının bir özelliğidir. Bu kısa makalede söz konusu edilecek Katibi edvarı da manzumdur.

Katibi’nin edvarının 1530’larda yazıldığı tahmin edilmektedir. Kaynaklarından bahsetmese de, manzum yazılmış olması kaynağının da karşılaştırmalı müzikoloji yöntemiyle kolayca tespit edilmesini sağlar. Edvarın bestenigardan sebzendersebze kadar olan kısmı Seydi ile neredeyse aynıdır. Bu benzerliklerden dolayı kolayca Seydi edvarının bir nüshası denebilir, fakat bir edvarda özgün tarafların bulunması onu ayrı bir eser yapar prensibinden hareketle bu edvar Katibi’nin özgün edvarıdır, tıpkı 1518’de yazılan Makami’nin edvarı gibi. Buna benzer özgün örnekler makalelere konu olmuştur (bk. Tirevi’yi kaynak kullanan Mehmet Said’in 1775 tarihli edvarı).

Katibi’nin edvarı ile birlikte XVI. Yüzyılda yazıldığı tespit edilen üç edvar vardır: Seydi (1504 tarihli), Makami (1518 tarihli), Katibi (1530 tarihli). Üçünün manzum olması, hepsinin ana kaynağının Seydi metni olması, manzum kısım ve makamların tanımlarındaki benzerlik bu kişilerin birbirleri arasında hem şairlik hem de müzisyenlik açısından öğretmen-öğrenci ilişkisi olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Buna göre Seydi’nin öğrencisi Makami, Makami’nin öğrencisi Katibi’dir. 1538’de başlayan Kanuni’nin musiki yasağı çok sert uygulanmamış olsa da 1580’lere kadar sürmüştür (Türk Musikisi Atlası, c.1, s. 224). XVI. Yüzyılda henüz başka edvar tespit edilememiştir.

1530 tarihli olduğu öngörülen Katibi edvarının özgün tarafı sebzendersebz tarifinden sonra verdiği 9 terkip ilavesidir. Bu terkipler: mahur (Seydi’de yok Makami’de var fakat tanımları farklı), hocest (Seydi’de ve Makami’de yok), huzi (Seydi’de ve Makami’de yok), ….acem (tarifi Seydi’de ve Makami’de yok), sünbüle (Seydi’de ve Makami’de yok), nirizkebir (Seydi’de ve Makami’de yok), nirizsagir (Seydi’de ve Makami’de yok), türkihicaz (Seydi’de hicaztürki adıyla var Makami’de yok), zenburek (Seydi’de ve Makami’de yok, tanımı Kırşehri’nin avazezenburu).

Bu küçük karşılaştırma eserin özgün olduğunu hem de kaynak olarak Seydi ile Makami’nin eserlerini kullanmış olabileceğini göstermektedir.

Bu müzikoloji konulu kısa makaleden sonra edvar ve makam tarihi ile ilgilenenlerin 1530 tarihli Katibi edvarını da ihmal etmemeleri gerekmektedir.

Herkese iyi bayramlar.

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji ve Canfeza Edebiyat…
Müzikoloji ve Keman Tarihi ya da Saraydaki Kemancı 1777 …
Müzikoloji Ve Hafız Emin Işık’ın Kasidesi…
Müzikoloji ve Katibi Edvarı- 1530
Müzikoloji kütüphanesine yeni bir yayın: “Türk Musikisi Atlası”
Müzikoloji ve , Neyzen Özdönmez...
Müzikoloji ve Ökten’den Sanat Felsefesi…
Müzikoloji ve altı parmakla mucib problemi…
Müzikoloji ve adalet duygusu...
Müzikoloji makalelerinde bibliyografyanin yeri: Bibliyometri analizi…
Müzikoloji sefinesi ya da gemisi…
Müzikoloji ve Meragi’nin mavi boncuğu…
Müzikoloji ve mağara metaforu...
Müzikoloji ve Barış...
Müzolojide Dürretüt-Tac, O Eseri Şirazi Yazmadı; Meragi öyle diyor…
Müzikoloji ve uzay yolculuğu...
Müzikoloji ve Afyonkarahisar İbrahim Alimoğlu Çalgı Müzesi…
Müzikoloji ve Demetnağme; bir kadın bestekar Demet Tekin yeni albümü…
Müzikoloji ve tereke defterleri veya müzayede katalogları…
Müzikoloji: Nayi Osman Dede’ye verilen teşvik ve bize verilen teşvik…
Müzikolojide fedakarlık, adalet, bol toplumsal örnekli yeni yıl…
Müzikolojide bir sempozyum macerası: Mevlana Araştırmaları Enstitüsü’nün Selam Vakti 745. Vuslat Yılında A.A. Konuk, Mesnevi, Fusus arasında intihal ve sadeleştirme
Müzikoloji ve Abdülkadir Meragi’nin hayaletleri...
Müzikoloji’de bir kaynak: Keşfü’l-Hümum 1341
Müzikoloji ve Cumhuriyet Bayramı…
Müzikoloji açısından “Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları”…
Müzikoloji, deprem, İstanbul ve Itri
Müzikoloji ve zevk-i selim…
Müzikoloji, Lazkiye ve Mehmet Ladiki…
Müzikolojide Bir Problem: “Kantemiroğlu 'Edvar'ını ne zaman yazdı? XVI ve XVII. Yüzyıllarda 'Edvar' var mı?..“
Müzikoloji ve Gürültü Teröristleri...
Müzikolojide Yusuf Kırşehri’nin Önemi: Yeni Sistemci Anadolu Edvarları Ekolünün Kurucusu…
Müzikolog Rauf Yekta küstü mü? "Rauf Yekta’nın Musiki Antikaları" üzerine...
Müzikolojide Dualistlikten Deistliğe
Müzikoloji ve yeni Türkiye...
Müzikoloji, Müzikterapi ve Rahmi Oruç Güvenç…
Müzikolojide Rol Model -1-
Müzikoloji ve Neva Kâr’ın yıldönümü…
Yeni bir yayın: Müzikoloji ve “Evliya Çelebi’de Çalgılar“ …
Müzikolojinin veya İTÜ TMDK’nın 43.YIL kutlaması…
Müzikolojide veya müzikte yansıma felsefesi…
Müzikoloji ve Bölüm Başkanı Stratejisi...
Müzikolojide ve Müzikte Sürrealizm
Müzikte Mimesis Felsefesi veya bir aldatmaca..
Bestekar Musli, Kuruyemiş Ansiklopedisi ve Müzikoloji …
Müzikte "katarsis"...
Müzikoloji, Âmili ve Keşkül-i Müzikolog...
Müzıkolojı ve Cenaze Marşı ya da Segah Tekbir...
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Müzikoloji deyince...
Beste türkülere bir yenisi daha eklendi: “Zeytinyağlı yiyemem, basma da fistan giyemem aman“…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Kitâb-ı Egâni; Kitâb-ı Egâni'de İmam-ı Âzam…
Lutiyerlik & çalgı yapımcılığı geleneği ve mesleki örgütlenmenin önemi...
Türküler bizim...
Müzisyen'den müzisyenlere nâçizane…
Koro sendromu…
“Mızıka“ kelimesi ile “mızıkçılık“ arasındaki ilişki…
Müzikoloji ve Canfeza Edebiyat…
Çevrimiçi Türk Halk Musikisi Videoları: "Konma Bülbül Konma Nergis Daline"
Günün Sözü
Müzik, ruhu kelimelerden daha etkili binlerce şeyle doldurur…
(Mendelsohn 1809-47)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,66ms