Bugün - 17 Temmuz 2019 Çarşamba
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 26°°C
Haber Detayları

Şarkı aynı, besteciler farklı!.. Necdet Kurt

...Verdiğimiz örnek eser 1895-1961 yılları arasında yaşamış bestekarımız Sadettin Kaynak’a ait. Gördüğü bir rüya üzerine Hz. Muhammed’e (Na’at-ı Nebi) sevgisini dile getiren bir eser olarak bestelediği kayıtlarda geçer... Ancak elimizdeki diğer bir kaynağa dikkat çekmek istiyor ve de görüyoruz ki bu eser aynı zamanda söz ve müziği Yesari Asım Arsoy’ a ait bir Bektaşi nefesi...

KRİTİK Haberi - 10 Mayıs 2019 Cuma - 22:32
...Verdiğimiz örnek eser 1895-1961 yılları arasında yaşamış bestekarımız Sadettin Kaynak’a ait. Gördüğü bir rüya üzerine Hz. Muhammed’e (Na’at-ı Nebi) sevgisini dile getiren bir eser olarak bestelediği kayıtlarda geçer... Ancak elimizdeki diğer bir kaynağa dikkat çekmek istiyor ve de görüyoruz ki bu eser aynı zamanda söz ve müziği Yesari Asım Arsoy’ a ait bir Bektaşi nefesi...
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

Türküler ve şarkılar değer verilmesi gereken bir kültür ürünü müdür, yoksa şöhrete götüren birer araç mı?.. Necdet Kurt

Çocukluğumuzdan beri dinlediğimiz şarkı veya türküleri zaman zaman yeni nesil sanatçıların değiştirerek okuduğunu görünce, bazen beğendiğimiz icralar çıksa da; genellikle aklımızdaki kalıpların dışına çıktığından dolayı pek de olumlu bakmayız doğrusu.

Bunun birkaç nedeni vardır. Ya eserin ezgi akışı ya da metronomu değiştirilmiş veya alışılmış sazların dışındaki sazlarla icra edilmiştir, ya da benzer sebeplerden dolayı eserin kulağımıza hoş gelmediğini hissederiz.

Bunun yanında zaman zaman herkes tarafından sevilen ve yıllarca girdiği yeni kalıpta kabullenen eserlerde vardır. Örneğin merhum Barış Manço’nun halk müziği ve sanat müziği eserlerinden seçip kendine has yorumu ve orkestra tavrı ile okuduğu eserler gibi. Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür.

Yine bilindik birçok Anadolu türküsü hem halk müziğinde hem de sanat müziğinde icra edilmekte her iki icra da ayrı güzellikle kabul görmektedir.

Buraya kadar her şey güzel.

Ancak bazı eserlerin, kendi mecrasında ve üzerinde herhangi bir değişiklik olmadan icra ediliyor olmasına rağmen birçok icracı tarafından, eserin yaratım ortamından bihaber şekilde icra edildiği görülmektedir. Bu durum birçok eserin geçen zaman içerisinde kaynak öyküsünden ayrılıp yorum dezenformasyonları sonucu özünden uzaklaşıp farklı algılanmasına sebebiyet veriyor.

Örneğin; “Muhabbet Bağına Girdim Bu Gece” adlı eseri TV ekranlarında okuyan bayan solist, bir elinde mikrofon tutuyor olmasına rağmen izleyicilere tempo tutturmak için alkış yapmaya çalışıyor, aynı zamanda da vücut dili ile de sanki oyun havasıymış gibi bir sağa bir sola hareket ediyor. Eserin sonlarına doğru da adeta bir orkestra şefi gibi sazlara dönerek metronomunu daha da hızlandırıyor ve coşkulu bir final yapıyor. İzleyicilerden bir alkış tufanı ki, sormayın gitsin. Ve solistimiz öyle mutlu, öyle mutlu ki, seyirciye reverans yaparken saçlarının uçları neredeyse yere değecek. Yaklaşık 15-20 saniye alkış ve reverans birbirini tetikleyerek devam ediyor. Zaten programın son eseri olduğu için sazlarla birlikte izleyicileri selamlayıp sahneden ayrılıyorlar. Solistimiz son eserle sahnede adeta devleştiğini hissediyor ve eseri öyle bir icra ediyor ki; neredeyse tüm bedeni ve benliği ile bütünleşiyor. Eser onu sahnede, o an itibarı ile zirveye taşıyor.

* * *

Doğal olarak insan “e bunda ne var ki” demekten kendini alamıyor.

Oysa bu eser bir Na’at-ı Nebi, bir  Bektaşi nefesi...

Kişi eserin kaynağından bihaber olabilir. Böyle bir eserin hangi ortamda ve nasıl bir eda ile icra edileceğini bilmiyebilir. Öğretilmemiştir.  

Araştırma, sorgulama alışkanlığı, eğitim, öğrenme biçimi olmayınca…

Bilgi olmayınca, esere her türlü tahribatı yapma hakkını kendinde görüyor, nasılsa bilmiyor.

Üzerinde tepinerek okuduğu türkünün veya şarkının içeriği umurunda da değil.

Daha da vahim olanı, sahnedeki solistin hepimiz olması.

Kaçımız bu tarz bir hassasiyet taşıyor?

 Kaç dinleyici bu duruma tepki verebilir?

Bu sadece bir örnek. Gerek türkü, gerek şarkı olsun o kadar çok örneği var ki. Konuya ilgi duyan birkaç kişi dışında konu gündeme getirilmiyor.

Çıkan sesler de duyulmuyor.

Edebi, ezgisel ve anlam bakımından derinliği olan birçok eser, iş bilmez icracılar elinde heder olup gidiyor.

Emekli Koro Şefi Halil Atılgan “Türkülerin İsyanı” adlı kitabında bu konuyu türküler bağlamında ele almış ve birçok türkü üzerinden örnekler vermiştir. Ancak ne yazık ki bir çiçekle yaz gelmiyor. Bu konuya daha çok dikkat çekilmesi gerekmektedir.

Akademik düzeyde sanat eğitimi veren kurumlarda bahsettiğimiz konularla ilgili dersler bulunuyor da, faydası mı olmuyor?

Müzik eğitimi sadece nota solfej veya çalgı/şan eğitimi gibi algılanıyor.

Verdiğimiz örnek eser 1895-1961 yılları arasında yaşamış bestekarımız Sadettin Kaynak’a ait. Gördüğü bir rüya üzerine Hz. Muhammet’e (Na’at-ı Nebi) sevgisini dile getiren bir eser olarak bestelediği kayıtlarda geçer.

Ancak elimizdeki diğer bir kaynağa dikkat çekmek istiyor ve de görüyoruz ki bu eser aynı zamanda söz ve müziği Yesari Asım Arsoy’ a ait bir Bektaşi nefesi…

Evet yanlış okumadınız. Yesari Asım Arsoy’ a ait bir Bektaşi nefesi…

Konumuz eser sahipliği olmadığından işin o yönü üzerinde durmuyoru, sadece belirtmekle yetiniyoruz.

Ancak biri Na’at -ı Nebi, diğeri Bektaşi nefesi olan eserin içeriğine uygun bir icra düzeyi beklentisinde olmak en doğal hakkımız değil midir?..

 

 

 

Haberin Diğer Fotoğrafları
Facebook'ta Paylaş
 
Anahtar Kelimeler:Verdiğimiz, örnek, eser, 18951961, yılları, arasında, yaşamış, bestekarımız, Sad,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer KRİTİK Haberleri
Esin Atıl’ın “Levnî ve Surnâme“ kitabında çalgı adlandırma yanlışları (2)… İlhami Gökçen
İlhan Baran’ı anlayarak anma konseri üzerine… Dr. Gamze Toprak*
Zeki Müren’in “Gönlümle oturdum da“ şarkısını okuyuşu üzerine...İlhami Gökçen

Zeki Müren’in “Gönlümle oturdum da“ şarkısını okuyuşu üzerine...İlhami Gökçen
Mustafa Keser: "20 yıl sonra Türk müziği mort olur"…
Wagner, Yahudilik ve müziğin evrenselliği... Deniz Saygı
Atatürk'ün kendi sesinden bir türkü plağı var mıdır?.. Süleyman Şenel
Müzikoloji ve Makasıdül-Elhan’ın kaç versiyonu vardır?.. Recep Uslu
En Çok Okunanlar
En Çok Yorumlananlar
Diğer Başlıklar

Azerbaycan Kadim Musiki Aletleri Topluluğu konseri Bakü'de...
Gülsin Onay Piyano Festivali Gazimağusa’da…
Filateliden müzikolojiye ve bir müzikolog gözüyle pullar… Dr. Gökhan YALÇIN
Şarkı aynı, besteciler farklı!.. Necdet Kurt
Erol Sayan yoğun bakımda…
Dr. İlhami Gökçen: Kanada'dan Türk müzikolojisine kitaplar, köşe yazıları...
Müzik ve Bilimler Sempozyumunun Ardından… Prof. Dr. Gözde Ç. Sarı
Aşık Veysel'in bilinmeyen ses ve saz icraları gün ışığında…
Yaşar Özel'den sonsuz “elveda“…
İTÜ TMDK Müzik ve Bilimler Sempozyumu başlıyor…
Günün Sözü
Doğru bir fikri savunmak için kullanılan yanlış argümanlar, bizzat o fikre zarar verir…
(Kemal Göze)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,22ms