Bugün - 25 Eylül 2021 Cumartesi
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 27°°C
Yazar Detayları

Gökhan Yalçın

Gökhan Yalçın  - Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -16-

Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -16-
Yazı Tarihi: 18 Nisan 2021 Pazar

Kitabu İlmi'l-Musiki alâ vechi’l-Hurûfât'ta hangi milletlerin harf yazısını kullanarak musikilerini kaydettikleri bilgilerine de yer verilmiştir. Harf notasını ilk kullanan milletin Yunanlılar olduğu, Avrupalıların ve Rusların bu bilgiyi Yunanlılardan aldıkları belirtilmektedir. Fakat Yunan musikisinin kör ve topal olduğu, Avrupalıların ve Rusların ise üç (3) ve dört (4) zamanlı usullerden başkasını bilmedikleri için diğer usullerde yazılmış eserleri icra edemediklerine dikkat çekilir. Osmanlı/Türk musikisinin harf yazısı ile kaydedilmesi konusunda ise bazı cümleler ilgi çekicidir. Bu cümleler arasında mezkûr eserin müellifinin, dönemindeki musikişinasların yeterlikleri konusundaki fikirleri bulunur. Örneğin müellife göre "Taksim-i Külli Külliyat" yani bütün makamları gösteren bir taksim yapacak musikişinas sayısı ikiyi geçmemektedir.

Kitabu İlmi'l-Musiki''nin "Musiki Harflerinin İlmine Giriş" bölümünde: "Musiki ilminde kâmil musikişinaslar var, fakat harfler ile perde seslerini, rakamlar ile hareket sürelerini ve usul veznini de kullanarak kusursuz yazanını ya da icra edenini görmedik" denilmektedir. Bu cümle dikkatle okunulduğunda aşağıda verilen cümleyi hatırlattığı görülecektir:

"…Kelimat-ü hurufu kitabet eder gibi nağme ve savtı kitabet ederdi. Zir ve bam ve tiz ve pes şive-i harekatı idare-i mahsus üzre melce-i mahsus ile yazub bir vecihle zabt ederdi. Kim rakam keşidesi olan kâğıdı önüne koyup ol kârı ol beste-i be-nagamât hasın bî-ziyade ve lâ-noksan okurdu…"

Anlaşılacağı üzere, aynı yüzyılda yaşayan bir musikişinas kelimeleri okur gibi nağmeleri ve sesleri harflerden okuyabiliyor, tiz ya da pes bütün sesleri dikte edebiliyor ve kim harf notası ile kaydedilmiş bir eseri önüne koysa eksiksiz ve hatasız o an okuyabiliyor. Kolayca tahmin edileceği üzere bu bilgiler Salim Tezkiresi'nden alınmış ve mevzubahis olan musikişinas da Nâyi Osman Dede'den başkası değildir. Kitabu İlmi'l-Musiki'de bu cümleyi özellikle on sekizinci yüzyılda kurabilecek yegâne isim Nâyi Osman Dede olabilir. Böylesine iddialı bir cümlenin bir başkası tarafından kurulabilmesi mümkün görünmüyorsa da Nâyi Osman Dede gibi bir musikişinasın "görmedik" diyecek kadar fark edilememiş olması ne derece mümkün olabilir?

Kitabu İlmi'l-Musiki'nin aynı bölümünde bir musikişinastan bahsedildiği görülür. Adı belirtilmeyen bu musikişinas Efrenc musikisinden "Vezn-i Nâ-tamamı" (eksik olduğu müellifçe kabul edilen "Vezn-i Kebir/Büyük Vezin" kastedilmektedir) kemâliyyete ulaşmış, yeterli olduğunu zannederek alıp kullandığını, fakat çabasının sonuçsuz kaldığını, zamanını boşa harcadığını belirtmektedir. Frenk musikisinden (Avrupa'dan) eksik vezni alan, Osmanlı/Türk musikisinde kullanan musikişinas kim olabilir? İsim verilmemiş olsa da şu bilginin verildiğini söyleyebiliriz: Kitabu İlmi'l-Musiki'nin müellifi ile birlikte aynı zaman dilim içerisinde vezin kullanarak Osmanlı/Türk musikisini kaydetme çabası gösteren bir musikişinas daha vardır. Bu musikişinas Avrupa musikisini takip eden, bilen ya da Avrupalı bir isim olabilir mi?

 

 

 

 

 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -16-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -15-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -14-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -13-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -12-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -11-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -10-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -9-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -8-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -7-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -6-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -5-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -4-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -3-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -2-
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -1-
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Hızır Ağa Edvarı...
Nâyi Mustafa Kevserî'nin "Mecmua"sında dikkat çeken notlar…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Kitâb-ı Egâni; Kitâb-ı Egâni'de İmam-ı Âzam…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Kitâb-ı Egâni, Kitâb-ı Egâni'de İmâm Mâlik
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında "Enceşe"
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında İbnü'l-Fârız Dîvânı'ndan Bir Şiir
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında İnsan Sûretleri…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Nihâvend Peşrev...
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Sa'atnâme…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Hâtem Efendi Şiirleri…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasındaki Mühür ve İmzalar…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Mesnevî'den Beyitler…
Nâyi Mustafa Kevserî'ye göre musikinin dört kavlî…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuası ve Nâyi Osman Dede'nin Defteri
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında aşiran perdesi…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasına Kaydettiği Hadis-i Şerifler…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında "Deve Hikâyesi"...
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Esrâr-ı Nây-ı Şerîf…
Nâyi Mustafa Kevserî'ye göre şedd makamlar…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmuasında Şifa-Bahş Makamlar…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin icatları…
Filateliden müzikolojiye ve bir müzikolog gözüyle pullar…
Nâyi Mustafa Kevserî'nin Mecmûasında Zikrettiği Edvârlar...
Nâyi Mustafa Kevserî'den "Ney Açma" dersleri…
Nâyi Mustafa Kevserî'den genç neyzenlere tavsiyeler…
Diğer Yazarlar

Türk Musikisi’nde enstrümantal icra ve virtüözlük...
Akademide "Benzerlik Oranı" , "İntihal Oranı"na karşı...
Kadersiz Türküler -2 - : "Erkilet günaydı(n)"...
Kitabu İlmi'l-Musiki Alâ Vechi’l-Hurûfât'ın müellifi kimdir? -16-
Fazıl Say'ın Feyzi Erçin'e desteği…
Oktay Dalaysel - Büyük bir insanı daha yitirdik...
Aslında herşey baştan bellidir...
Koro sendromu…
Yazılarınızı bekliyoruz... Musiki Dergisi
Orkestra müziğin fabrikasıdır...
Meragi niçin 24 şube dedi? Hurufilikten etkilendi mi?..
Çevrimiçi Türk Halk Musikisi Videoları: "Konma Bülbül Konma Nergis Daline"
Günün Sözü
Türk müziğinde yeni bir jenerasyon geliyor derken, dejenerasyon geliyormuş da haberimiz yokmuş…
(Göktan Ay)

Yazarlar 
Röportajlar
Hasan Saltık ile müzik endüstrisi üzerine bir söyleşi… Süleyman Fidan[1]
Süleyman FİDAN: Efendim, Neşet Ertaş’la başlayalım. Neşet Ertaş’ın kaç eseri sizde? Sayı alabilir miyim? Hasan SALTIK: On yedi tane ser...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,28ms