Bugün - 20 Ağustos 2017 Pazar
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 28°C
Yazar Detayları

Recep Uslu

Recep Uslu - Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …

Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Yazı Tarihi: 28 Nisan 2017 Cuma

Türk müzikolojisinin tarihini yazabilmemiz için kaynakların önemine her fırsatta dile getirdim. İşte size yeni bir Türk müziği tarihi kaynağı. Müzik edvarları ile ilgili 2009’da yaptığım en son bibliyografik listeden sonra başka edvar keşfedilir mi acaba diye bekliyordum. İşte bir yenisiyle karşı karşıyayız.

Bugüne kadar çeşitli yerlerde yayınlanan edvar çalışmalarında rastlamadığımız bir edvar daha yayınlandı. Yayının önemli taraflarından biri edvarı sistematik müzikoloji yöntemiyle inceleyerek bir makale haline getirilmesi idi.

Erdal Kılıç’ın Rast Müzikoloji’nin son sayısında (2017) yayınlanan (1) “Hekimbaşı Edvarının Sistematik Müzikoloji Yöntemiyle İncelenmesi” başlıklı makalesinden söz ediyorum.

Müzikolojinin sadece güncel problemleri değil, tarihsel problemleri de vardır. Müzik bugün ortaya çıkan bir olay değildir. Her müzik teorisyeninin tarihi göz önünde bulundurması gereklidir. Aksi takdirde geçmişte yapılan bir çok şeyi hiç yapılmamış gibi tekrar eder dururuz. Müzik teorisi üretmek biraz da tarihi kaynakların yayınlanmasına bağlıdır.

Erdal Kılıç, makalesinde kaynağını niçin modern yöntemle ele aldığını şöyle anlatıyor: “sistematik müzikoloji yönteminde amaç bilgilerin modern müzikoloji araştırmacılarına bilgi sınıflandırılması demektir. Amaç bilgilerin günümüz müzikoloji alanına yararlı olacak şekilde gruplandırmasıdır” diyerek belirtiyor. Bulgular kısmına yazarın hayatında müziğin ne kadar önemli olduğunu göstermek için yazarın hayatı ve besteleriyle başlamış.

Edvarda yer alan bilgiler genellikle, hemen hemen bir çok edvarda görüleceği üzere makam tanımları ve usul anlatımlarıdır. Fakat bu edvarda farklı bilgiler olduğunu da görüyoruz. Erdal Kılıç’ın makalesinde Hekimbaşı edvarında makamlar ve usulleri alfabetik sırayla verdiğini görüyoruz. Bu tarz sıralama makam ve usul adlarından kolayca yararlanmayı sağlamaktadır. Fakat dikkat çeken başlıklardan biri ise Hekimbaşı edvarının genel değerlendirmesiyle ortaya çıkan “makam sınıflandırması” başlığıdır. Hemen ardından makamlar değil terkiplerin gelmesi ise Hekimbaşı’nın makam açıklamalarına yer vermemiş olduğunu göstermektedir.

Hekimbaşı edvarındaki usuller konusu da ilginçtir. Çünkü usuller başlığı altında verilen kelimelerin hepsi usul olmadığını askeri müzik tarihçisi Haydar Sanal’ın dikkatini çekmiş. Fakat hala çözülmesi gereken problemler olduğu bu kelimeleri gruplandıran Haydar Sanal’dan bunları aktaran Erdal Kılıç’a kadar bazı kelimelerin anlamlarının müzikologların ilgisini beklediklerini anlıyoruz.

Hekimbaşı mesleği gereği müziğin etkilerine yer ayırmasa olmazdı. “Makamların etkileri” içinde gezegenlerin özelliklerine dair bilgiler de yer almaktadır. Çünkü eski hekimler insandaki dört unsuru gezegenlerin özellikleri ile ilgili, dolayısıyla hastalıkla ilgisi olduğunu düşünüyorlardı.

Erdal Kılıç’ın makalesinin bir diğer ilginç yani Hekimbaşı edvarında sıralanan peşrev adları ve bestecileri olmalı. Çünkü çok az edvarda bu bilgiler yer bulmuştur. Fakat nedense peşrevler başlığında olması gereken bilgiler sonuç kısmında aktarılmıştır.

Peşrevlerin dikkat çeken tarafı Hekimbaşı edvarı olarak bilinen iki nüshada aynı olanlar yanında farklı ilavelerin olmasıdır. Bu da iki nüshanın farklı zamanlarda yazılmış olduğunu göstermektedir.

Müzik tarihimizin önemli kaynakları arasında bulunan bu tür edvarların yazım tarihleri önemlidir. Eğer mecmua üzerinde açık bir tarih yoksa, mutlaka araştırmacılar tarafından yaklaşık bir tarih tespit edilmelidir. Erdal Kılıç da yazım tarihi hakkında 1767 yıları olabileceği tahmini yapmaktadır.

Erdal Kılıç’ın bu makalesini müzikoloji tarihiyle ilgilenenlere tavsiye ederiz. Şimdi merak ediyorum acaba bugüne kadar bilinmeyen yani henüz incelenmemiş başka edvarlar kalmış mıdır acaba?

___________________________________

(1) http://www.rastmd.com/FileUpload/bs473224/File/97_-_investigation_of_the_hekimbasi_edvar_in_terms_of_systematic_musicology.pdf 

 


 
İletişim E-Posta: - Telefon:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
Müzikoloji ve Edvarların Bir Yenisi: 1767 Yılı Hekimbaşı Edvarı …
Müzikoloji, Nuri Özcan Ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2017
Müzikolojide Çalışmalar: Türk Müziğinde Eğitim Çalıştayı…
Müzikoloji, keman eğitiminde yeni bir kitap…
Muzikolojide yeni bir terim önerisi: Eurogenetic
Müzikoloji : Bu eserin sahibi Nane’dir Nane! Muhayyer ağır çember “Vakt-i subh oldu“…
Müzikoloji ve Itri Haftası dolayısıyla yeni şeyler söylemek…
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Ödülleri: 2016
Müzikoloji ve Itri’nin yılbaşı şarkıları…
Müzikoloji, panel ve ödüllendirme, Itri …
Müzikoloji "eleştiri ve çuvaldız", "dedikodu ve çeki düzen"…
Müzikoloji, Ömer Hayyam, bilgi ve anlayış…
Müzikoloji ve 2016 Taşköprülüzade Sempozyumu
Müzikoloji ve koku tarihi veya Itri’nin babası ne iş yapardı?..
Müzikoloji, Astroloji ve Itrî …
Müzikoloji sanatın korunmasını zorunlu görür…
Müzikoloji ve küreselleşen keşif ilişkisi…
Bibliyografyasız müzikoloji olur mu?..
Türk müziği tarihinde ihtilalin öldürdüğü bestekar kimdi?
Itri'nin yaşadığı ihtilaller …
Müzikolojide ihtilallerin yeri veya yersizliği…
Müzikoloji, Bilimsel Müzikoloji, Müzikoloji Bölümleri, İdeal Müzikoloji, Müzikolog Terimleri…
Müzikoloji ve sanata verilen değer: Fehm-i muhsin
Müzikolojide Urmevi’nin Yeri ve Müzik Eğitiminde Kadim Altı-Parmak Metodu… Recep Uslu
Urumiyeli Safiyyüddin ile “Devirler“ üzerine müzikoloji sohbeti...
Müzikolog Nobel ödüllü Urmiyeli Safiyyüddin ve “Hayali Meşk Hikayesi -2”
Müzikolojide iki ucu xxxlu değnek…
Müzikoloji, icra değişiklikleri – 2
Müzikoloji ve icra değişiklikleri, problemleri…
Müzikolojiye takviminizde yer ayırın: Bilgi-şölenleri/ sempozyumlar ve kongreler…
Müzikoloji ve Meragi’nin besteleri…
Müzikolojide Perde Transkripsiyonları ve Meragi’nin yeni bir eseri: Muhtasar Der İlm-İ Musiki...
Itri’nin keşfedilen yeni bir eseri mi? Evet, yeni bir şiiri…
Müzikoloji ve tercümelerin katkısı…
Türk Müziğinin “Bütünlüğü”ne evet - Itri Adına Ödül Organizasyonu…
Müzikoloji ve akademik çalışmaları teşvik…
Yeni yıl muamması: Itri muammasını çözen var mı?
Gencebay’a verilen ödül ve müzikolojide türler konusu…
Sanatçı, müzikolog, metodoloji ve yazı hakemliği…
Müzikoloji Atölyesi ve Sonuçları -1-
Muzikoloji ve Din...
Müzikoloji: Yanlışların karşısında durma cesareti...
Olmadı Kâmil Hoca: Müzik, eleştiri ve doğruluk...
Medeniyet sanat ve müzik...
Bir bestenin notası: Ahmed Hatiboğlu
İki kitap tanıtımı: Itri ve Makedonya’da Piyano, Prof.Dr. Aida İslam ve Balkan Türk Müziği
Panayot Abacı ve Türkiye’de müzikoloji kolay mı?..
Müzikolojiden Uluslararası Konservatuvara Makam Teorisi...
Müzikolojide birleşelim -3-
Müzik terapi ile başbaşa...
Müzikolojide birleşelim -2-
Bir “Müzik Bibliyografyası“nın başına gelenler...
Müzikolojide birleşelim...
1. Gazi Türk Müziği Günleri, Sazendeler Yarışması ve Müzikle tedavi olur mu?..
Türk Müziği Yarışması ve Uluslararası Sanat Müziği Kaynakları…
Gazi Üniversitesi’nde Kutlu Doğum Haftası ve Üniversiteler...
Ruhi Ayangil'in mektubu müzikolojinin feryadıdır...
Yüz yıldır aranan Meragi’nin Müzikler Hazinesi (Kenz-ül Elhan) adlı eseri bulundu mu?..
Müzikolojide Yeni Bir Metot: Bibliyometri Analizi
Müzikolojinin nedir şu edebiyat biliminden çektikleri...
Bugünlerin müzikolojik faaliyetleri...
Tarihi gerçekleri yazmak...
Müzikoloji ve sosyal psikoloji...
Diğer Yazarlar

Ali Osman Öztürk'ün Kaleminden “Türküyü Okumak“ ...
Hamburg ELB PHİLHARMONİE konser binasını gezmek ister misiniz?
Türkiye’deki çoksesli müziğin Atatürk Dönemi ve sonrasındaki durumu… Sabutay Uğur
Müzik Üniversitesi’nden 2. Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne…
Türkiye’de, Alanında “İlk ve Tek” Olacak “Müzik Üniversitesi” Fikri, Nasıl Oldu da “İkinci” Güzel Sanatlar Üniversitesi Haline Getirildi?
1000 el, 1 sanat…
Müzikoloji, Edvar, Duvar, Yıldönümü...
ALİ BERKTAY’ın Çevirileri Üzerine,,,
Günün Sözü
Bin doğru yapsan da, bir yanlışını konuşur insanlar...
(Şadi Şirazî (1210-1291))

Yazarlar 
Röportajlar
Ela Altın ile Röportaj… Tuba Dere
Röportajın devamı için bkz: http://www.musikidergisi.com/yazar-242-ela_altin_ile_roportaj%E2%80%A6_tuba_dere.html ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,42ms