Bugün - 25 Eylül 2021 Cumartesi
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 27°°C
Haber Detayları

Tanburi Cemil Bey’in doğum tarihine dair… Hüseyin Kıyak

Tanburi Cemil Bey’in doğumu için pek çok kaynakta farklı tarihler karşımıza çıkıyor. 2017’de hazırladığım “Yüz Yıllık Metinlerle Tanburi Cemil Bey” kitabında bu bahsi ayrıntısıyla ele almış, Cemil Bey’in doğum tarihi için en güvenilir tarihin, Rauf Yekta Bey’in Cemil Bey’in bizzat kendi elyazısıyla yazılmış tercümeihalinden aktardığı 18 Safer 1288 olduğunu yazmıştım.

TARİH Haberi - 25 Mayıs 2021 Salı - 14:51
Tanburi Cemil Bey’in doğumu için pek çok kaynakta farklı tarihler karşımıza çıkıyor. 2017’de hazırladığım “Yüz Yıllık Metinlerle Tanburi Cemil Bey” kitabında bu bahsi ayrıntısıyla ele almış, Cemil Bey’in doğum tarihi için en güvenilir tarihin, Rauf Yekta Bey’in Cemil Bey’in bizzat kendi elyazısıyla yazılmış tercümeihalinden aktardığı 18 Safer 1288 olduğunu yazmıştım.
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

Tarih çevirmenin hatalara sebep olduğunu, bu hicri tarihin daha önceki kaynaklarda hataen 9 Mayıs 1871 olarak miladiye çevrildiğini belirtmiş, bu tarihin 8 Mayıs 1871’e rastladığını belgelerle önce Kalan Müzik’ten çıkan Külliyat’ta, sonra da kitapta yazmıştım. Zannediyorum, bu tarih de ilk kez bu araştırmadan sonra kabul edilir olmuştu. 


*

Pek çok kaynakla birlikte, Cemil Bey’in doğumu için 14 Receb 1289 [17 Eylül 1872] tarihini veren bir arşiv belgesini de kitabın 283’üncü sayfasına almıştım. Geçtiğimiz günlerde TUMAC tarafından düzenlenen Tanburi Cemil Bey sempozyumunun kapanış oturumunda Hakan Cevher hocamız, bu arşiv belgesini gündeme getirdi ve belgenin aslını göstererek bu tarihi kabul etmek gerektiğini söyledi. Hocamızın birkaç dayanağı vardı: Arşiv belgesi, Rauf Yekta’nın makalesinden daha önceki bir yılda yazılmıştı. Diğer dayanak ise belgede yer alan “tasdik edilmiştir” sözüydü. Benim itirazım ise şu noktada:

Hocanın vurguladığı “tasdik olunmuştur” sözüyle anlatılmak istenen, bu belgenin, dolayısıyla da doğum tarihinin Cemil Bey tarafından onaylandığı vs. değil, belgede Cemil Bey’in Tercüme Odası ve Umur-i Şehbenderi kalemindeki görevlerine dair verilen bilgilerin, bu kurumlar tarafından onaylandığıdır. İlgili kısım şöyle:

“Divan-ı Hümayun tercümanlığıyla Umur-ı Şehbenderi müdüriyetinden yazılan mülahazalarda 𝐢𝐬̧𝐛𝐮 𝐭𝐞𝐫𝐜𝐮̈𝐦𝐞𝐢𝐡𝐚𝐥𝐢𝐧 𝐓𝐞𝐫𝐜𝐮̈𝐦𝐞 𝐎𝐝𝐚𝐬ı’𝐲𝐥𝐚 𝐔𝐦𝐮𝐫-ı 𝐒̧𝐞𝐡𝐛𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐢 𝐤𝐚𝐥𝐞𝐦𝐢𝐧𝐞 𝐚𝐢𝐭 𝐦𝐮̈𝐧𝐝𝐞𝐫𝐢𝐜𝐚𝐭ı tasdik olunmuştur.”



Günümüzde dahi nüfus cüzdanındaki tarih ile hakiki doğum tarihlerinin birbirini tutmaması sık rastlanan bir durum. Çoğunlukla nüfustaki tarih daha geç bir tarihe işaret eder. Bu arşiv belgesinde olduğu gibi. 



*

Rauf Yekta Bey, Cemil Bey’in elinden çıkan hatırata dayanarak sadece doğum tarihini vermiyor, başka herhangi bir kaynakta yer almayan önemli bilgiler de sunuyor. Babasız büyümesinin etkilerinden, gittiği mahalle mektebinin özelliklerine, ağabeyinin evden ayrılmasından sonraki duygularından, musikiye başlamasına, sazlar arasından tanburu tercih edişine kadar pek çok ayrıntı yer alıyor hatıratta. Rauf Yekta Bey birkaç yerde bu hatırattan alıntı da yapıyor. Bu alıntılardan birinde Cemil Bey, ağabeyi Ahmed Bey ve akrabalarından birinin davetiyle evlerine meşke gelen Tanburi Ali Efendi’den ve tanbura başlayışından şöyle bahsediyor:



“Ben henüz çocuk addolunduğumdan bu halkaya pek dahil olamazdım fakat halkanın haricinde bir mahal-i münasip bularak Ali Efendi’nin naklettiği menâkıb-ı musikiyyeyi ve alelhusus kemal-i maharet ü letafetle okuduğu âsârı dinlemekle mütelezziz olur idim. Gitgide bana da bir musiki merakı geldi. Boş vakitlerimde meşkhanenin duvarında muallak âlât-ı musikiyyeyi birer birer tecrübe etmeye başladım. Bir müddet keman çaldım, bunun sedasını acı buldum. Bir müddet de kanun çaldım, akordundaki müşkülat sebeb-i terki oldu. Nihayet tanburda karar kıldım. Bu asil ve rengîn saz üzerinde istediğim nagamâtı icra ettikçe hissiyatıma küşayiş gelir, hayalim genişler, acı teessürlerim bir müddet için olsun benden uzaklaşırdı.”
 


Bu ayrıntılar, her konuda verdiği bilgilere güvendiğimiz Rauf Yekta Bey'e hatırat konusunda da güvenmemiz gerektiğini ortaya koyuyor. 



*

Velhasıl-ı kelam, bahsi geçen arşiv belgesini görmüş, hatta kitaba almış olmama rağmen Rauf Yekta Bey’in verdiği tarihin kabul edilmesi gerektiğini savunmamın sebebi budur.

Aslolanın Cemil Bey'in sanatı, bunların teferruat olduğunu kabul etmekle birlikte bir şeye inanacaksak Cemil Bey'in sanatını en iyi anlatan, onunla akran, müzikolojinin kurucusu Rauf Yekta Bey'e inanalım teklifiyle sözlerime son veririm.

Ek: Birinci görsel, bahsi geçen arşiv belgesi. İkinci görsel ise Rauf Yekta Bey'in hatırattaki bilgileri verdiği 15 Ağustos 1916 tarihli makalesinin baş kısmı.

 

Haberin Diğer Fotoğrafları
Facebook'ta Paylaş
 
Anahtar Kelimeler:Tanburi, Cemil, Bey’in, doğumu, için, pek, çok, kaynakta, farklı, tarihler, karş,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer TARİH Haberleri
“Kûçeksünbüle” makamını kim buldu?.. Recep Uslu
Filateliden müzikolojiye ve bir müzikolog gözüyle pullar… Dr. Gökhan YALÇIN
Giuseppe Donizetti'yi doğum yeri Bergamo'da anmak… Bülent Aksoy

Giuseppe Donizetti'yi doğum yeri Bergamo'da anmak… Bülent Aksoy
III. Selim'in yaptırdığı çeşme...
Dede Korkut Destanı Unesco Listesi'nde...
Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak belge...
“Neden Geldim Amerika'ya“ Türküsü…
En Çok Okunanlar
En Çok Yorumlananlar
Diğer Başlıklar

Tanbur: Bir resim ve İstanbullu bir saz hakkında... Hakan Talu
Hasan Saltık ile müzik endüstrisi üzerine bir söyleşi… Süleyman Fidan[1]
Bâkî “KALAN” bu kubbede, bir hoş sadâ imiş… Fatih Coşkun
İlyas Tetik'in umulmadık vefatı müzik dünyasında üzüntü yarattı...
Erdoğan Okyay… Adnan Atalay
MESAM 2021 seçimini Recep Ergül Grubu kazandı...
MÜZDAK “2021 Popüler Müzik Besteciliği Paneli” Sonuç Raporu…
Ilgaz Uluslararası Oda Müziği Festivali başlıyor...
Gökmen Özmenteş “Okan Murat Öztürk ile Salı Söyleşileri“nde...
Tanburi Cemil Bey’in doğum tarihine dair… Hüseyin Kıyak
Günün Sözü
Sadece iki müzik türü var: İyi ve kötü…
()

Yazarlar 
Röportajlar
Hasan Saltık ile müzik endüstrisi üzerine bir söyleşi… Süleyman Fidan[1]
Süleyman FİDAN: Efendim, Neşet Ertaş’la başlayalım. Neşet Ertaş’ın kaç eseri sizde? Sayı alabilir miyim? Hasan SALTIK: On yedi tane ser...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,25ms