Bugün - 3 Ağustos 2020 Pazartesi
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 27°°C
Haber Detayları

Plaklar, 20. yy. müziğinin tanıkları… Ayhan Sarı

Plaklar… 20.yy müzik hayatının en önemli halk müziği belgeleri. En sanatlısından, en piyasasına. İçlerinde neler yok ki? Halk kimini para verip satın alarak göklere çıkarmış, kimine de kuruş para vermemiş… Bugün baktığımızda tümü ayrı bir değer kimliğinde. Naif duygular var hepsinde. İçlerinde müzikolojik açıdan yakalanabilecek birçok malzemeyi, çözülmeyi bekleyen muammayı barındırıyorlar. Ülkemiz müziğinin tümden bir plak arşivi yok. Varolanların hepsi birbirinden kopuk…

KRİTİK Haberi - 26 Aralık 2016 Pazartesi - 21:41
Plaklar…  20.yy müzik hayatının en önemli halk müziği belgeleri. En sanatlısından, en piyasasına. İçlerinde neler yok ki? Halk kimini para verip satın alarak göklere çıkarmış, kimine de kuruş para vermemiş… Bugün baktığımızda tümü ayrı bir değer kimliğinde. Naif duygular var hepsinde. İçlerinde müzikolojik açıdan yakalanabilecek birçok malzemeyi, çözülmeyi bekleyen muammayı barındırıyorlar. Ülkemiz müziğinin tümden bir plak arşivi yok. Varolanların hepsi birbirinden kopuk…
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

Plaklar, 20.yy müziğinin en önemli tanıkları… Ayhan Sarı

Plaklar… 

20.yy müzik hayatının en önemli halk müziği belgeleri.

En sanatlısından, en piyasasına.

İçlerinde neler yok ki?

Tümü sesli müzik tarihi.

Şimdi 21.yy'dayız.

Plakların önemi anlaşılmış değil.

O plaklar ki,  içerik ve anlamları müzik okullarımızca değerlendirilip geleceğe ışık tutulmamış. 

Halk kimini para verip satın alarak göklere çıkarmış, kimine de kuruş para vermemiş.

Kopyacı korsanlar zaten hiç eksik olmamış.

Plaklar…

Silindirçalar fonoğrafından plakçalar gramofonuna, pikabına. . .

20.yy Halk müziğinin müzik arşivi.

Hala anlaşılmış değil.

Oysa içlerinde neler var?

İstanbullu Cemal Ünlü'den ve Sivaslı  Rifat Kaya'ya değin plak kolleksiyoncularımız  tüm gerçekleri çok iyi biliyorlar.

Ama müzikbilimci değiller.

Müzikbilim bölümleri ve müzikbilimciler var da değerlendirme birikimleri var mı?

Birinde malzeme, diğerinde bilinç.

İkisinde de eksik.

Neyimiz tam?

Hep birşeyler eksik.

Plaklar. . .

İçlerinde neler yok ki? En belgesel, en sanat, en tarih değerli içeriklisinden, en pespayesine değin.

Bugün baktığımızda tümü ayrı bir değer kimliğinde.

Naif duygular var hepsinde.

İçlerinde müzikolojik açıdan yakalanabilecek birçok malzemeyi, çözülmeyi bekleyen muammayı barındırıyorlar.

O bilinç düzeyine ulaşmış olanlara.

Ülkemiz müziğinin tümden bir plak arşivi yok.

Varolanların hepsi birbirinden kopuk.

Yok.

Bende 115 taş plak, 627 plak var.

Sizde?..

Onda?..

Şunda?..

Bunda?..

Cemal'de (Ünlü) ve Rifat'da (Kaya) bol taşplak;

Diğer Cemal'de (Savran-Plakadam) bol 45'lik plak.

Vs. vs.

Bütün yok.

Ne müzik okulunda ne de (artık) TRT'de… (TRT yöneticileri ki o plaklarla işleri bitenleri her kayıt teknolojisi değiştiğinde "taşplaktan makara banda, plağa, plaktan kasete, makara bantdan CD'ye" attılar, kimileri ise TRT'nin attıklarıyla kendine arşiv yaptı, yapmasına da onlar bile günümüzde talan oldu…)

Kültür tarihimizin tamam-ı tam bir plak arşivi yok.

Var mı?

23 tane/adet müzikoloji bölümü bulunuyor. Bunların her biri adıyla sanıyla bir üniversiteye bağlı.

Onlar için sanırsınız ki "fasulyenin faydaları" ile "plağın faydaları" aynı anlama gelmektedir.

Plaksız, yani halksızdırlar.

Henüz bilinçlerine girmemiştir.

Zaten müzik dünyamızda etki/yarar gösterir düzeye ulaştıklarını söyleyemiyoruz.

Kimisi 5000 türküyü o altında ezildikleri hocalarının derlemekle büyük iş yaptıklarını düşünmekle ve böylece kendilerini tatminle meşgul. 

Bilince, o bilinci verecek hocalara ihtiyacımız var.

Plak arşivi 20.yy Türk müziğinin halk müziğidir.

Neler yok ki içlerinde?

Toplumsal bakış açısı, dilbilgisi, çalgılama, bestecilik, solistlik vs.vs.

Birkaç ilginç, marjinal örneği biz veriyoruz. (Bkz: aşağıda)

Gerisinde neler çıkar kim bilir?

Örneğin Necmiye Hanım'ın "Dağda kuzu" taş plağı: "Daghda kouzou - Nechmiye Hanim-Clarinet, dobrouka, kanoon, keman, zil ve ve bir cami, güneş dal/deniz izlenimi veren plak orta görseli.

Ya şuna ne demeli?:

"Ferdy Klein (!) idaresinde Berlin Filarmani (!) Ork. - Enstrumental Samanyolu"…

Ve "Aşk Sofrası uzunçaları...

İçerik: Şehnaz Longa, Şehnaz Semai, Beyati Semai, Muhayyer Semai, Horasani Semai, Şedaraban Semai, Nihahent Semai. Çalanlar: Devir Plak Çalgıcıları (!), Stüdyo Hayri."...

Esin Orkestra ve Korosu "Modern Fasıl 1" uzunçalarının kapağına bakar mısınız? Ön yüzde çıplak bir kadın resmi, arka yüzde Esin Engin vesikalık resmi ve repertuar: "Peşrev (Hicaz olmalı, yazmıyor), Seni sevda çiçeğim, Anladım sevmeyeceksin, Erkilet Güzeli, Pencerenin perdesini, Sazlar çalınır, Adalar sahilinde (!), Adalardan bir yar gelir, Coştum yine dalgalanıyorum, Çadırımın üstüne - 2.yüz: Peşrev (uşşak olmalı), Yalnız bırakıp gitme, Cana rakib-i, Çeribaşı, Siyah ebrulerin, Esir-i zülfünüm, Bu sabah bağda erken, Kalenin burcumuyam, Kadifeden kesesi - Kent Müzik-İMÇ plakçılar çarşısı (burada da komik ayrıntı- İMÇ açılımı "İstanbul Manifaturacılar Çarşısı" iken sonuna bir de plakçılar çarşısı eklenmiş.

Plaklarda daha neler var neler...

Görmediğiniz kadar ilginç.

O dönem toplumunun aynası.

Görülüyor ki topluma asıl konu dışında başka şeyler empoze edilmeye, dikkati yönlendirilmeye çalışılmış.

O günün hali ve bugünlerin hazırlanması konusunda önemli ipuçları veriyorlar.

Görmemek olmaz...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Haberin Diğer Fotoğrafları
Facebook'ta Paylaş
 
Anahtar Kelimeler:Plaklar…, , 20yy, müzik, hayatının, önemli, halk, müziği, belgeleri, sanatlısınd,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer KRİTİK Haberleri
Sanal korolar, ses bağışı ve müzikte sosyal sermaye… Gökmen Özmenteş
Yeni bir “Edvar”… Recep Uslu
Kitabu İlmi'l-Musiki’nin yazarı gerçekten Dimitrie Cantemir midir?... Gökhan Yalçın

Kitabu İlmi'l-Musiki’nin yazarı gerçekten Dimitrie Cantemir midir?... Gökhan Yalçın
Dizi-dizi dizinler / indexler... Nesrin Kalyoncu
Celal Şengör vesilesiyle: “Milli musiki” fikri ne kadar milli?.. Gökmen Özmenteş
Akademik titr yükseltilerinde “Lisans-YL-Doktora-Doç-Prof“ yükseltisi karmaşası…
Şarkı aynı, besteciler farklı!.. Necdet Kurt
Diğer Başlıklar

Cahit Öney’in ardından… Mehmet Nuri Yardım
Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi III. Yılında… Doç. Dr. Okan Murat Öztürk
İlk 800 bine girme başarısı ve müzik… Onur Şenel
Konya Devlet Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu eski şefi Ahmet Yılmaz'ın vefatı üzüntü yarattı...
Harvard Üniversitesi dersleri 2020-21 öğretim yılında internet üzerinden...
Fatih Sultan Mehmet’in resmedildiği 500 yıllık tablo hakkında…
Türkiye’de covit-19 sürecinde müzisyenler ve müzik performansına etkileri… Orkun Zafer Özgelen
Kemençe Kuartet …
Murat Karahan konseri ve apolitik bir beğeninin olanağı… Prof.Dr. Gökmen Özmenteş
Coronavirüs'e karşı yeni konser salonu (2020)...
Günün Sözü
Toplum kendi içinde bireyin başarmasını engelleyen bir sistem geliştirmiş olsa da; toplumun geleceği bireyin başarmasına bağlıdır…
(Ayhan Sarı)

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,22ms