Bugün - 25 Ağustos 2019 Pazar
Foto Galeri
Video Galeri
Firma Rehberi
Künye
Reklamlar
Üye İşlem
 Bize Ulaşın
www.musikidergisi.com Logo
-
İstanbul 31°°C
Haber Detayları

İlk müzik otomatı ve El Cezire...

İlk müzik otomatının Anadolu'da yapıldığını biliyor muydunuz? 1136 Şırnak - Cizre - Tor Mahallesi doğumlu, lakabını yaşadığı şehirden alan El Cezerî (1136 - 1206 Cizre) tam adıyla Ebû’l İz İsmail İbni Rezzaz El Cezerî Müslüman bilim adamı ve mühendis. Sibernetiğin ilk adımlarını atmış ve ilk robotu yapıp çalıştırmış. Bizi ilgilendiren kısmı ise yaptığı müzik otomatları.

TARİH Haberi - 30 Haziran 2016 Perşembe - 12:31
İlk müzik otomatının Anadolu'da yapıldığını biliyor muydunuz? 1136 Şırnak - Cizre - Tor Mahallesi doğumlu, lakabını yaşadığı şehirden alan El Cezerî (1136 - 1206 Cizre) tam adıyla Ebû’l İz İsmail İbni Rezzaz El Cezerî  Müslüman bilim adamı ve mühendis. Sibernetiğin ilk adımlarını atmış ve ilk robotu yapıp çalıştırmış. Bizi ilgilendiren kısmı ise yaptığı müzik otomatları.
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

Buluşlarını, himayesinde 25 yıl başmühendis olarak çalıştığı, 1174 yılında Diyarbakır civarında hüküm süren Artuklu Beyi Nasıruddin Mahmud’a sunduğu El Câmi-u’l Beyn’el İlmî ve El-Amelî’en Nâfi fî Sınâ'ati'l Hiyel  (Makine Yapımında Yararlı Bilgiler ve Uygulamalar)  adlı eserinde ölüm yılı olan 1206 yılında ebedileştirdi. Kitapta 50'den fazla cihazın kullanım esasları, yararlanma olanakları çizimlerle gösterilir.

Eserinin yazılış öyküsünü şöyle anlatır:

"Bir gün onun huzurundaydım ve yapmamı emrettiği aleti getirmiştim... Ne düşündüğümü sezdi ve gizlediğimi açığa vurdu ve bana şöyle dedi: ‘Eşsiz araçlar yapmış, onları gücünle işler duruma getirmişsin. Seni yoran ve kusursuz biçimde inşa ettiğin bu şeyler kaybolup gitmesin. Benim için icat ettiğin bu araçları bir araya toplayan ve her birinden ve resimlerinden seçmeleri kapsayan bir kitap yazmanı istiyorum."

Kitabın özgün kopyası günümüze kadar ulaşamamıştır. Bilinen 15 kopyasından 10'u Avrupa'nın farklı müzelerinde, 5 tanesi Topkapı ve Süleymaniye kütüphanelerinde bulunmaktadır.

Kitab-ül Hiyel adıyla bilinen eser altı bölümden oluşur. Müzik otomatları dördüncü bölümdedir.

Cezerî bu kitabında elli aletin yapımını şekilleriyle birlikte açıklar. 

Birinci bölümde binkam (su saati) ile finkanların (kandilli su saati) saat-ı müsteviye ve saat-ı zamaniye olarak nasıl yapılacağı hakkında on şekil;

ikinci bölümde içki meclisleri için uygun çeşitli kap kacakların yapılışı hakkında on şekil,

üçüncü bölümde hacamat(kan alma) ve abdestle ilgili ibrik ve tasların yapılması hakkında on şekil;

dördüncü bölümde havuzlar ve fıskiyeler ile sürekli çalan kaval gibi müzik otomatları hakkında on şekil;

beşinci bölümde çok derin olmayan bir kuyudan veya akan bir nehirden suyu yukarı çıkaran aletler hakkında 5 şekil;

Altıncı bölümde şifreli kilitler gibi birbirine benzemeyen muhtelif şekillerin yapılışı hakkında 5 şekil yer alır.

Cezerî’nin eseri, çok sayıda ilginç aleti, örneğin şadırvan ve müzik otomatları tarif eder. Bu aletlerde su bir tanktan diğerine bir saatte akar. Bu işlem hidrolik anahtarların görülmedik kullanımı yoluyla olur.

Müzik otomatı, meclislerde misafirleri eğlendirmek için yapılmış su üzerinde bir kayıkta yüzen otomatik müzisyenlerden oluşur. Değişik davul modelleri ve değişik ritimlerde ayarlanabilen bir davul makinesi biçimindedir. 

Diğer ilginç bir alette fil saatidir. Bu saat Cezerî’nin en ünlü aracıdır. Bir filin sırtına konmuş karmaşık bir düzenekle her yarım saatte bir düzenli hareketler yaparak zamanı bildiren bir alettir. Bu saatin bir modeli Dubai’de ve Frankfurt’taki İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü'nde yeniden yapılmıştır. 


El Cezeri'nin diğer bir eseri de Diyarbakır Ulu Camii'nin ünlü Güneş Saati’dir.

__________________________________

http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=97554

https://play.google.com/store/books/details?id=dLdxDAAAQBAJ

http://baysungur.blogcu.com/ilginc-aletlerin-mucidi-cezer/4153499 

 

 

 

 

Facebook'ta Paylaş
 
Anahtar Kelimeler:İlk, müzik, otomatının, Anadoluda, yapıldığını, biliyor, muydunuz, 1136, Şırnak, ,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer TARİH Haberleri
Giuseppe Donizetti'yi doğum yeri Bergamo'da anmak… Bülent Aksoy
III. Selim'in yaptırdığı çeşme...
Dede Korkut Destanı Unesco Listesi'nde...

Dede Korkut Destanı Unesco Listesi'nde...
Geleneksel Türk müziği tarihine ışık tutacak belge...
“Neden Geldim Amerika'ya“ Türküsü…
“Çaykovski İstanbul’da” iken...
Bilinmeyen bir edvar günışığında: Hekimbaşı Edvarı
En Çok Okunanlar
En Çok Yorumlananlar
Diğer Başlıklar

Azerbaycan Kadim Musiki Aletleri Topluluğu konseri Bakü'de...
Gülsin Onay Piyano Festivali Gazimağusa’da…
Filateliden müzikolojiye ve bir müzikolog gözüyle pullar… Dr. Gökhan YALÇIN
Şarkı aynı, besteciler farklı!.. Necdet Kurt
Erol Sayan yoğun bakımda…
Dr. İlhami Gökçen: Kanada'dan Türk müzikolojisine kitaplar, köşe yazıları...
Müzik ve Bilimler Sempozyumunun Ardından… Prof. Dr. Gözde Ç. Sarı
Aşık Veysel'in bilinmeyen ses ve saz icraları gün ışığında…
Yaşar Özel'den sonsuz “elveda“…
İTÜ TMDK Müzik ve Bilimler Sempozyumu başlıyor…
Günün Sözü
UFO, Altın Çağ, köylüye klasik müzik sevdirmek, müzik ile tedavi etmek vs gibi konuların savunucuları eğer gerçekten gelişselerdi, 21.yy'da mesleklerini ve söylemlerini hala yürütüyor olamazlardı…
()

Yazarlar 
Röportajlar
Etnomüzikoloji Dergisi’nin 2. sayısının yayını üzerine Fırat Kutluk ile röportaj...
Ayhan Sarı: Dergiden önce Etnomüzikoloji Derneği’nin kuruluş öyküsüyle başlayalım mı? Fırat Kutluk: Etnomüzikoloji Derneği ...
»
»
»
Tarihte Bugün
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,22ms